Mobilna wystawa Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN „Muzeum na kółkach” zawitała w sobotę do Opatowa. Można ją oglądać w holu Podziemnej Trasy Turystycznej do najbliższego poniedziałku. Zainteresowani mogli pójść na spacer śladami opatowskich Żydów.
Spirytus movens pojawienia się Opatowie wystawy obrazującej kawał historii społeczności polskiej i żydowskiej w tym mieście jest Maria Borzęcka z Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Opatowskiej. Maria Borzęcka wyjawiła trzy zasadnicze przyczyny ściągnięcia ekspozycji do miasta nad Opatówką.
Pochodzę z Opatowa, jestem opatowianką i wiem, że tutaj brakuje takiej oferty kulturalnej, to był jeden motyw. Drugi jest taki, że ja długo mieszkałam w Warszawie i doceniałam to, że można pójść do muzeum, a tutaj trzeba do tego muzeum jechać. Trzecie to moje zainteresowanie kulturą i życiem opatowskich Żydów.
Zainteresowanie historią i kulturą Żydów pani Borzęcka wyniosła z domu. Pogłębiła studiami.
Z domu, bo mówiono, to jest kamienica pożydowska, używano jidyszyzmów u mnie w domu. Ojciec opowiadał anegdoty. To wzbudziło moje zainteresowanie dlaczego nikt w tym Opatowie tym się nie interesuje, tylko udaje, że tego nie ma albo niszczy. Synagoga czy bożnica zniszczona, cmentarz zniszczony. To mnie zawsze prowokowało. Bardzo dużo przeczytałam. Skończyłam trochę studiów na ten temat. Myślę, że jestem merytorycznie przygotowana
Opatów jest 90. miejscowością do którego wjechała „Wystawa na kółkach”. Kinga Lewandowska-Doleszczak z Muzeum Historii Żydów Polskich Polin stwierdziła, że trzy dni wystarczy aby zapoznać się ekspozycją, pokazującą typowe polsko-żydowskie miasteczko.
Wystawa którą prezentujemy w Opatowie jest wystawą mobilną, edukacyjną, która odwiedza rożne miejscowości i miasta na terenie Polski. Staramy się odwiedzać głównie miasta do 50 tys. mieszkańców. Żeby odwiedzić jak najwięcej miejscowości zdecydowaliśmy się na 3 dni. Podróżują z nami edukatorski, które w tym czasie są w stanie opowiedzieć tę historię, historię lokalnej społeczności ale też ogólnie o historii polskich Żydów. Trzy dni to jest okres wystarczający.
Na wystawie możemy się dowiedzieć ogólnych informacji na temat historii społeczności żydowskiej, począwszy od Kalendarium, które prezentuje naszym zdaniem najbardziej istotne daty związane z historią Żydów przebywających na terenie Polski ale też i Polaków. Możemy też zobaczyć jak wyglądało typowo polsko-żydowskie miasteczko.
Jednym z ciekawszych elementów wystawy są judaika. Magdalena Żarnawska, współpracowniczka muzeum Polin prezentuje zwiedzającym przedmioty związane z kultem religijnym.
Że takie wystawy należy organizować w Opatowie, żadnych wątpliwości nie ma Adam Hanuszkiewicz, artysta malarz, regionalista. Hanuszkiewicz dodał, że Opatów jest ubogi w przestrzenie ekspozycyjne i praktycznie można coś pokazywać tylko w holu Podziemnej Trasy Turystycznej.
Póki co to jest jedyna przestrzeń ekspozycyjna w mieście i pełni rolę wizytówkową. Jest to czytelna, ładna, prosta historia.
Właściwie tych okruchów mamy troszeczkę. Sam odkrywam, że niewiele wiem. Sam jestem w tym wszystkim pogubiony, żeby budować swoją wiedzę na tym czym religia i kultura była i jest to poziomy mamy abstrakcyjnie ubogie. To jest taki elementarz. To, że nasze miasteczko się wpisało na tym szlaku to jest świetne.
Podczas oglądania wystawy można było skosztować ciasteczek, upieczonych według przepisu Abrama Goldmana – piekarza, który przed laty miał swój zakład w Opatowie.
W sobotę i niedzielę, można było udać się na spacer ulicami miasteczka i dowiedzieć się gdzie stały i funkcjonowały m.in. synagoga, mykwa, a na cmentarzu żydowskim obejrzeć lapidarium z ocalałymi macewami.
